Walaloo Afaan Oromoo Waa 39-ee Barumsaa May 2026
Waan beekumsi balbala hawwaa, Waan ifti karaa jireenyaa, Isin barataan Oromoo beekumsa keessanif, Addunyaa kan gootan isinuma. Walaloo Afaan Oromoo waa’ee barumsaa utubaa hawootaa, madaala aadaa, fi fooyya’insa hawaasaa ta’e. Yeroo barumsi olaanaa fi bal’inaan haasa’ame, Oromoon walaloo kanaan akka barumsaaf hawwatu, akka hin lafa hin bu’in, fi akka beekumsa addunyaa keessatti madaala olaanaa argatu jajjabeessa.
Kanaafuu, kan nuuf hafe: barumsi Oromoo keessatti kunuunsuu, walaloowwan haaraa barattootaaf hojjechuu, fi dhaabbilee hawaasa Oromoo keessatti karaa isaanitii beekumsa olaanaa bu’uura taasisee hawaasa fooyya’e ijaaruu. Walaloo Afaan Oromoo Waa 39-ee Barumsaa
Ilmi Oromoo yoo barate, Gaafa tokko ija barate, Haaluma jireenyas ni jijjiira, Afaan isaatiin addunyaa ni tajaajila. Waan beekumsi balbala hawwaa, Waan ifti karaa jireenyaa,
Walaloon jaalala barumsaa ibsu tokko akkas jedha: “Ilmi Oromoo yoo barate, Gaafa tokko ija barate, Haaluma jireenyas ni jijjiira, Afaan isaatiin addunyaa ni tajaajila.” Kanaafuu, barumsi jijjiirraa hawaasaati. Yeroo ammaa, Oromoon kutaa adda addaa keessatti, keessumaa immoo kubbaa hawaasaa fi bulchiinsaa keessatti waan gahaa hin taane. Kana balleessuuf, walaloon Oromoo barattoota fi qoratoota wajjiin akka haasa’u jajjabeessa. Walaloon Oromoo waa’ee barumsaa yeroo baayyee mormii duraa fi amantii baraa irrattis xiyyeffata. Oromoon tokko yeroo barachuu jalqabu, haanqina bu’uuraa qabaachuu danda’a. Fakkeenyaaf, Dargaggoon tokko akkana jedha: “Yeroo barumsaaf seenuu, Yaanni koo baay’ee hamma addaan ba’a, Beekumsi waan iddoo hin qabne, Fedhiin koo garuu balla’aa ta’a.” Kanaafuu, walaloon waa’ee barumsaa marattiin ilaalchaa fi jijjiirraa qalbii danda’amu. Dargaggeen yeroo beekumsa argatu, amantii ol’aanaa fi amantiidhaan jiraachuuf carraa qaba. 4. Barumsi fi Dhaabbilee Hawaasa: Madaala Oromoo Yeroo ammaa, dhaabbileen hawaasa Oromoo – akkuma mana barnootaa, yunivarsitii, fi miidiyaa – iddoo guddaa fudhachaa jiru. Walaloon Oromoo waa’ee barumsaa dhaabbilee kana godhatee fi akka isaan fooyya’insa bu’uuraa fiduuf jajjabeessa. Kanaafuu, kan nuuf hafe: barumsi Oromoo keessatti kunuunsuu,
Walaloon tokko: “Barataa Oromoo, hin lafa hin bu’in, Bareedina keessan garuu ifa ta’a, Yeroo hundumaa keessatti beekumessaa, Garaan keessan ifa isin taasisa.” Walaloon kana irraa kan hubannu, barattoonni utuu mormiin jiraatuu barumsaaf akka hojiifatan jajjabeeffamu. Barumsi akka qayyabee ifa nama taasisa. Yeroo ammaatti, miidiyaan hawaasa – keessumaa immoo appooyinmantiin akka Facebook, YouTube, Telegram fi TikTok – walaloowwan waa’ee barumsaa babal’isuuf iddoo guddaa fudhate. Hayyuun Oromoo yeroo ammaa walmadaalanii fi walaloowwan haaraa barattootaaf hojjetan. Sababni isaas, barumsi amma bal’inaan haasa’uuf karaa miidiyaa fayyadamuun isaati.
Fakkeenyaaf, walaloon hayyuu Oromoo tokko akkana jedha: “Mana barnootaa balbala beekumsaa, Barsiisaan gaaddidduu beekumsaa, Barataan immoo wayitii beekumsaatin, Oromoon addunyaa keessatti ni kabajama.” Kanaafuu, barumsi akka miidiyaa fi hojii hawaasaatiif madaala olaanaadha. Yoo dhaabbileen hawaasa, keessumaa immoo baraarsaan, hojiin isaanii akka walaloo ibsame hojjechuuf yaalan, Oromoon bara haaraa keessatti iddoo isaa argata. Walaloon Oromoo waa’ee barumsaa qabeenya aadaa Oromoo (seenaa, sirba, fi aadaa) fi beekumsa ammayyaa gidduu madaala ta’uun isaa ibsa. Heertuun Oromoo, akkuma “Heertuun afaan Oromoo” yeroo ammaa barumsaan haaraa akka itti dhihaatuuf raawwata.