Cú Chulainn obrazi haqiqiy tragediyadir. U jahli chiqqanda “riastrad” (jismoniy buzuqlik) holatiga tushadi: tanasi aylanadi, bir ko‘zi ichkariga kirib ketadi, yuzidan qonli bug‘ chiqadi. U do‘sti Ferdiadni o‘ldirishga majbur bo‘ladi (ikki teng kuchli jangchi o‘rtasidagi uch kunlik jang alohida dramatik epizod). Va nihoyat, o‘lim oldidan o‘z ustuniga bog‘lanib, tik holda jang qiladi — qarg‘a uning yelkasiga qo‘nganida dushmanlar uning o‘lganini tushunishadi.
Fionnning bolaligi: u sehrli lososni tutadi va uni pishirgan paytda barmog‘ini kuydirib, og‘ziga soladi. Shu tariqa Bilim lososining donoligi Fionnga o‘tadi. U butun kelt dunyosining eng dono qahramoniga aylanadi.
Eng mashhur doston — . Syujet qisqacha: Connacht malikasi Medb va uning eri Ailill o‘z boyliklarini taqqoslashganda, Ailillning Fisher buqasiga teng buqa Medbda yo‘qligi ma’lum bo‘ladi. Medb Kuailingda yashovchi ajoyib “Don buqani” o‘g‘irlashga qaror qiladi. Ulster jangchilariga sirli kasallik (cess) tushgan paytda, faqat 17 yoshli Cú Chulainn butun qo‘shinga qarshi turishga majbur bo‘ladi. kelt xalqlari epik ijodi
Hozirgi kunda Yevropa Ittifoqida kelt tillari (irland, uels, breton, korn, man, shotland gaeli) rasmiy ravishda himoya qilinadi. Epik matnlarning raqamli nusxalari yaratilmoqda va butun dunyo tadqiqotchilari kelt epik ijodining yangi qirralarini kashf etmoqda. Kelt xalqlarining epik ijodi – bu nafaqat qadimgi jangchilar va sehrgarlar haqidagi qiziqarli hikoyalar. Bu insoniyatning tabiat, o‘lim, sevgi va shon-shuhrat haqidagi eng qadimiy va eng samimiy savollariga berilgan badiiy javobdir.
Eng qadimiy yozma manbalar Irlandiyada saqlangan. ga oid “Kata yerlari kitobi” (Lebor Gabála Érenn) va Ulster sikli milodiy 700-1200 yillarda yozib olingan bo‘lsa-da, ulardagi syujetlar eramizdan avvalgi 1000 yilliklarga borib taqaladi. Yozma adabiyotning bunday “kech” shakllanishi, afsuski, ko‘plab qadimiy matnlarning yo‘qolishiga sabab bo‘lgan. Ammo bardlarning og‘zaki ijrosi saqlanib qolgan narsalarni asrlar osha yetkazishga ulgurgan. 2. Irland Epik Sikllari: Kelt Epik Ijodining Yuragi Irlandiya kelt epik merosining asosiy to‘rtta sikli mavjud: A. Mifologik Sikl (Zilol yoki Tuatha Dé Danann sikli) Bu sikl keltlarning eng qadimiy xudolar va yarimxudolar haqidagi tasavvurlarini o‘z ichiga oladi. Tuatha Dé Danann (Ma’buda Danuning qabilalari) — sehr, san’at va jang san’atining egasi bo‘lgan ilohiy irq. Ular Irlandiyaga bulutlar ichida kelib, oldingi firbolglar va fomoriyaliklarni yengadilar. Cú Chulainn obrazi haqiqiy tragediyadir
Bu dostonning falsafasi: tartib va san’at (Tuatha Dé Danann) xaos va zulmat (fomoriyaliklar) ustidan g‘alaba qozonadi. Keyinchalik, xristianlik davrida Tuatha Dé Danann “elflar” yoki “perilar”ga aylangan. (Qizil tarmoq) Bu sikl — haqiqiy qahramonlik epikasining eng yorqin namunasidir. Asosiy qahramonlar: Cú Chulainn (Kulanning iti), Qirol Conchobar , Medb (Connacht malikasi).
Ulster sikli kelt epik ijodida qahramonlik, sharmandalik, fidoyilik va taqdir masalalarini eng chuqur aks ettirgan qismdir. (Ossian sikli) Ushbu sikl markazida — Fionn mac Cumhaill va uning Fianna nomli jangchi otryadi. Shotlandiya va Man orollarida bu sikl ayniqsa mashhur. Bu yerda epik motivlar baxtliroq: asosiy mavzular ov, sevgi, sarguzasht va o‘lmaslik izlanishlari. Va nihoyat, o‘lim oldidan o‘z ustuniga bog‘lanib, tik
Siklga kiruvchi mashhur qissa: . Go‘zal malika Granue keksa Fionnga turmushga chiqishni istamay, yosh jangchi Dermot bilan qochib ketadi. Fionn ularni uzoq yillar davomida ta’qib qiladi. Bu qissa sevgi, sadoqat va qasosning murakkab uyg‘unligini ko‘rsatadi.